Music-rhythm

ในชีวิตมนุษย์ทุกคนต่างต้องมีจังหวะของชีวิต บางครั้งก็ราบเรียบ แต่บางครั้งก็สะดุดพบเจออุปสรรคไปบ้าง หากเป็นทางดนตรีจังหวะก็คือการเคลื่อนที่ของท่วงทำนอง ซึ่งจังหวะจะประกอบไปด้วย

  1. จังหวะหนัก (Strong beat) คือ จังหวะที่ลงหนักกว่าจังหวะอื่นๆ ภายใต้ห้องดนตรีเดียวกัน
  2. จังหวะทำนอง (Duration) ทำนองเพลที่มีทั้งความสั้นยาวของเสียง
  • เครื่องหมายที่ใช้กำหนดจังหวะ (Time Signature)

ดนตรี มีความเกี่ยวข้องกับโสตศิลป์และในทางดนตรีเสียงและเวลาถูกระบุให้ใช้เครื่องหมายที่กำหนดจังหวะเป็นตัวเลขเศษส่วน เพียงแต่ไม่มีเส้นตรงขีดกลางระหว่างตัวเลขตัวบนและตัวล่าง โดแบ่งออกเป็น

  • ตัวเลขตัวบน : สำหรับบอกตัวโน๊ต หรือจังหวะภายในห้องแต่ละห้อง เช่น เลข 2 จะหมายถึง มีตัวโน๊ตอยู่ 2 ตัว, เลข 3 มีตัวโน๊ตอยู่ 3 ตัว
  • ตัวเลขตัวล่าง : สำหรับบอกลักษณะตัวโน๊ตที่ใช้เป็นเกณฑ์ เช่น เลข 2 จะแทนโน้ต ตัวขาว, เลข 4 แทนโน๊ตตัวดำ, เลข 8 แทนโน้ต ตัวเขบ็ต 1 ชั้น
  • ความเร็วของจังหวะ (Tempo)

ความเร็วของบทเพลงต่างๆ จะมีอัตราความเร็ว-ช้าที่แตกต่างกันออกไปขึ้นอยู่กับผู้แต่งเพลงจะกำหนดว่าเพลงนั้นจะมีความเร็ว-ช้าอย่างไหร่ หรืออาจจะแบ่งเป็นจังหวะ ช้า ปานกลาง เร็ว ก็ได้ แต่สิ่งที่สำคัญคือการเคาะจังหวะต้องเคาะให้ห่างกันสม่ำเสมอ ซึ่งบางครั้งการเคาะจังหวะของแต่ละคนอาจไม่เท่ากัน จึงมีผู้คิดประดิษฐ์เครื่องเคาะจังหวะหรือที่เรียกว่า “เมโทรโนม” เพื่อใช้เป็นตัวบ่งบอกความเร็ว-ช้าเท่าใด ถึงจะเริ่มเคาะได้ โดยทั่วไปจะมีศัพท์เฉพาะ เช่น largo (ช้ามาก), grave (ช้ามากๆ), allegro (เร็ว), prestissimo (เร็วที่สุด), andante (ช้า,ก้าวสบายๆ),moderato (ความเร็วปานกลาง) เป็นต้น

  • จังหวะเคาะหรือจังหวะตบ (Beat)

ในแต่ละบทเพลงจะมีการเคาะหรือนับจังหวะอยู่เสมอ ซึ่งมีลักษณะความคล้ายกับจังหวะการเต้นของหัวใจ คือมีความช้า- เร็ว ขึ้นอยู่กับผู้แต่งเพลงว่าจะให้เพลงมีจังหวะอย่างใด ในหลักปฏิบัตินักดนตรีมักใช้เท้าเป็นจังหวะในการตบกับพื้นเพื่อนับจังหวะ โดยการตบเท้ากระทบกับพื้นหนึ่งครั้ง = ½ จังหวะ และเมื่อยกเท้ากลับที่เดิมก็จะมีค่า = ½ จังหวะ ฉะนั้นจังหวะของการตบเท้าขึ้น-ลงก็จะเท่ากับ 1 จังหวะนั่นเอง

  • อัตราจังหวะ (Meter)

เป็นการจัดกลุ่มให้กับจังหวะเคาะหรือจังหวะตบ พร้อมกับเน้นจังหวะการเคาะให้มีความสม่ำเสมอกัน ตามปกติแล้วจะใช้จังหวะที่ 1 เป็นจังหวะที่หนักสุด

ศัพท์ด้านดนตรีที่เกี่ยวข้องกับเรื่องของจังหวะยังมีอีกรายละเอียดปลีกย่อยออกไปอีก หากใครสนใจที่ชอบเล่นดนตรีอาจจะต้องศึกษาศัพท์เหล่านี้ให้เข้าใจก่อนที่จะเริ่มเล่นเพื่อจะได้เข้าใจมากยิ่งขึ้น